Home

 Royal Observatory Greenwich
2009

N 51 28' 40.1247"   W 00 00' 5.301" Royal Observatory, Greenwich - Gebouwd in 1676 met het doel de lengtegraad (longitude) op zee te   kunnen vaststellen. - De verbinding tussen sterren, tijd en navigatie.  - Sinds 1884 de 0-meridaan van de wereld. - Het is de basis voor de Greenwich Mean Time (GMT) - De plaats waar Oost en West elkaar ontmoeten
	In november 2009 hebben Marjan en ik Londen bezocht. Een bezoek aan Greenwich stond ook op het programma. Greenwich ligt aan de zuidzijde van de Theems (Thames) en is op verschillende manieren bereikbaar. Dit is de ingang van de voetgangerstunnel. Aan de overzijde zie je de uitgang.
	Je kan ook met de Metro (Tube) en dat hebben wij gedaan. Zodra je uit de metro uitkomt staat er al een wegbewijziging.
	Al snel komen de gebouwen van het Naval College en het Maritime museum in zicht. In 1634 is dit gebouwd als hospitaal en in 1883 verbouwd tot zeevaartschool.
	De gebouwen van de Naval College met klok en windroos staat aan de Theems in de 'Naval College Gardens' die overgaan in het 'Greenwich Park'. onder: Liggend aan de Theems het Naval College en op de voorgrond Queen's House.
	Queen's House(1638)  In de verte zie je, op de heuvel, het Royal Observatory al staan.
Zoektocht naar de Latitude, de aardrijkskundige lengte
Als je op aarde je positie wil bepalen heb je referentiepunten nodig. 0-punten van waaruit je gaat rekenen. Voor de latitude (breedte) is dat de evenaar. Voor de longitude (lengte) nam elke reiziger zijn eigen gekozen 0-punt. Om je breedte-positie vast te stellen meet je met een gradenboog (sextant) de hoogte van de Poolster en dat is dan je latitude. Op zee is dat niet mogelijk omdat daar geen referentiepunt voor de lengte is. Een 'sterretje schieten' lukt wel, de breedte is dus geen probleem. Om de lengte op zee te bepalen deed men het volgende; - Teken je huidige (haven)positie in op je kaart. - Zet voor vertrek je klok gelijk met de locale tijd. - Meet op gezette tijden de snelheid van het schip. Hiertoe werp je een houten blok in het water dat vast zit aan een touw met knopen op gelijke afstanden. Door de tijd te meten gedurende de blokverplaatsing kan de snelheid van het schip (in knopen) worden vastgesteld. - Snelheid gedeeld door de tijd geeft afgelegde afstand. - Teken op de kaart een cirkelboog (afstand passerbenen = berekende afstand) met de passerpunt op de laatst berekende positie. - Teken de horizontale lijn van de breedte (berekend uit sterpositie) - Het snijpunt is je nieuwe positie. Vanaf de 15e eeuw werd een goede plaatsbepaling toch wel problematisch. Zeevarende naties voeren inmiddels over de gehele wereld en er waren geen goede klokken. Voor de uitvinding van het mechanisch uurwerk gebruikte men zandlopers. Het slingeruurwerk  van Huygens (1656) was op zee niet te gebruiken.
Koning Charles II was er van overtuigd dat de oplossing is de astronomie gezocht moest worden. Van een Fransman hoorde hij dat de Maan gebruikt kon worden als referentiepunt. Hij stelde een commissie in met onder ander Robert Hooke,  Christopher Wren en John Flamsteed. Deze laatste overtuigde Charles dat met de huidige positienauwkeurigheid van Maan en sterren dat niet mogelijk was. Charles II gaf vervolgens opdracht tot de bouw van een observatorium om bruikbare nauwkeurige metingen te verrichten.
Christopher Wren, de architect en astronoom ontwierp het observatorium op de plaats van een kasteelruïne. De bouw mocht, net als tegenwoordig, niks kosten. Men gebruikte de oude stenen van het kasteel, hout en lood kwamen van een oud poortgebouw van de Tower of London. Robert Hooke adviseerde bij de indeling. Er kwamen woon- en werkkamers en een 'Star Room', The Octagon Room. Toen John Flamsteed er in december 1676 introk had de bouw een jaar geduurd en 520 pond gekost. Het kreeg de naam 'Flamsteed House'.
In het begin waren er geen koepels. De telescoop, in 1608 uitgevonden, stond buiten op de binnenplaats. De kijker van Flamsteed was 18,5 meter lang en stak ver boven het gebouw uit.
	Zoals eerder vermeld was de juiste tijd een onmisbaar instrument geworden. In 1833 werd er op het Flamsteed House een 'Time Ball' geplaatst. Deze wordt elke dag (nu ook nog) om 12.55 half en om 12.58 naar de top opgehesen. Exact om 13.00 uur valt de bal naar beneden. Alle schepen in de Theems kunnen dan hun klokken gelijk zetten. Dit gebeurt niet om 12 uur omdat op die tijd de scheepvaart druk is met het schieten van de zon e.d. Vanaf 1836 wordt de tijd van het (poortgebouw (links) overgenomen op draagbare klokken. Vrouwen brachten dagelijks de 'actuele' tijd naar abonnees in de stad Londen.
	Dit geeft toch wel een speciaal gevoel.
	Het Alazimuth paviloen met op het dak de komeet van Halley als windvaan.
.
De ingang van het ondergrondse 'Peter Harrison'  planetarium is in het gebouw boven. Onder de noord-zuid, schuin geplaatste afgeknotte kegel is de projectieruimte. De lijn op het dak wijst naar de hemelpool, de dakhoek is gelijk aan de latitude van het Royal Observatory.
	De lijn is de locale meridiaan.
	De sterrenwacht heeft vijftien 'Astronemers Royal' gekend. De 1e was John Flamsteed, de 2e Edmond Halley en de 3e was James Bradley. De laatste, Sir Martin Rees, is nog in dienst. Tot nu werden de sterpossities vastgesteld met Kwadranten, een noord-zuid opgestelde gradenboog waarmee je de sterhoogte kon meten. Meestal was de kwadrant uitgerust met een telescoop(je) James Bradley (1693-1762), de 3e Astronemer Royal, liet een meridiaankijker bouwen en verrichtte de meest nauwkeurige metingen die tot toen uigevoerd zijn.
	Deze 10 food (3 meter) meridaankijker, ook wel doorgangsinstrument genoemd, is door Bradley geplaatst. Het bepaalde vanaf dat moment tot 1850 de meridiaan van Greenwich. Toen de Airy Transit Circle Telescope in 1851 in gebruik kwam brak die weer alle records. Dit instrument werd 30 voet (5,7 meter)oostelijker geplaatst en dat gaf een tijdverschil van 1/50 seconden, maar dat kon men toen nog niet meten.
	In 1884 is internationaal besloten De locale Greeenwich meridiaan te gebruiken voor de gehele wereld. Vanaf dat moment ontmoet hier Oost, West en is Geenwich tijd GMT geworden.
	Maar voordat het zo ver was is er heel wat gemeten en gerekend met primitieve instrumenten.
	Het interieur is sinds 1675 niet veel veranderd, alle instrumenten van toen staan er nog.
	Klokken bleven toch een probleem. Voor de sterrenwacht was deze klok de beste die te krijgen was. Hij is gemaakt in  1676 door Thomas Hompion. Een klok (timekeeper)voor maritiem gebruik was er nog niet.
	Links: HI (Harrison I) Toen in 1707 drie marineschepen vergingen was de maat vol. Er werd een prijsvraag uitgeschreven voor  een methode om longitude (lengte), op zee, nauwkeurig vast te stellen. 20.000 Pond beloning voor een nauwkeurigheid van een halve graad. John Harrison heeft daar jaren aan gewerkt. Hij is op allerlei wijze tegengewerkt omdat hij niet tot de insiders behoorde.
	Links: H2 (Harrison II) Er is een hele mooie BBC-film van gemaakt:'Longitude', ten zeerste aan te bevelen!
	Links: H3 (Harrison III) In totaal ontving Harrison  23.065 pond voor zijn werk aan de klokken. He received £4,315 in increments from the Board of Longitude for his work, £10,000 as an interim payment for H4 in 1765 and £8,750 from Parliament in 1773. [ 13 ] This gave him a reasonable income for most of his life (equivalent to roughly £45,000 per year in 2007, though all his costs, such as materials and subcontracting work to other horologists, had to come out of this).Hij ontving, in stappen, 4.315 pond van de Raad van Longitude voor zijn werk, 10.000 pond als een tussentijdse betaling voor H4 in 1765 en 8.750 pond van het Parlement in 1773. Deze gaf hem een redelijk inkomen voor het grootste deel van zijn leven. Hij werd het equivalent van een multi-miljonair (in de huidige termen) in het laatste decennium van zijn leven.
	Natuurlijk hebben we ook de mooie zonnewijzers in de tuin en aan de gebouwen gezien, maar die toon ik onder het hoofdstuk 'zonnewijzers' (in de maak!) Nu gaan we de grote koepel in. Hier afgebeeld met op de voorgrond de telescoop van Herschel. De koepel is een vervanging van een cilinder. Hij is van staal en oorspronkelijk bekleed met papier maché! Tegenwoordig is hij bekleed met polyester (fiber glass).
	Je betreedt de koepel via een prachtige gietijzeren wenteltrap.
	Oorspronkelijk (1850) stond hier een Metz kijker, onder de cilinder-vormige koepel. De huidige kijker is een 72cm refractor (28") , gemaakt door Howard Grubb. Hij is in 1893 in gebruik genomen. De montering, een Engelse montering, is dezelfde gebleven.
	We gaan terug als het al donker begint te worden. Het was een geweldige dag.
terug naar Home      terug naar menu